22 begrippen

Smartwatch woordenlijst

Wat is HRV? Hoe waterdicht is 5 ATM? Alle vaktermen in gewone taal.

A

Always-on display

Een scherm dat altijd de tijd blijft tonen, ook als je je pols niet optilt.

Met een always-on display blijft het scherm van je smartwatch continu aan, in een gedimde, zuinige stand. Je ziet de tijd en eventueel je belangrijkste gegevens zonder je pols op te tillen of op het scherm te tikken, net als bij een gewoon horloge. Dat is prettig, maar kost wel stroom, vooral bij AMOLED-schermen. Op veel horloges gaat de accuduur met always-on flink omlaag. Wil je langer doen met een lading, dan is het uitzetten van deze functie vaak de snelste winst. Sommige instapmodellen hebben helemaal geen always-on display.

AMOLED

Een fel, kleurrijk schermtype waarbij elke pixel zelf licht geeft.

Bij een AMOLED-scherm geeft elke pixel zijn eigen licht. Zwarte pixels staan dus helemaal uit, wat zorgt voor diepe zwarten, sterk contrast en heldere kleuren. Daardoor is AMOLED de standaard geworden bij bijna alle moderne smartwatches, van Apple en Samsung tot Garmin en Huawei. Het nadeel is dat zo'n scherm meer stroom verbruikt dan een MIP-scherm, zeker als je het always-on display aanzet. Fabrikanten compenseren dat met zuinigere chips en slimme software. In fel zonlicht zijn moderne AMOLED-schermen dankzij hoge helderheid prima af te lezen.

ATM (waterdichtheid)

De eenheid waarin de waterbestendigheid van een horloge wordt uitgedrukt.

ATM staat voor atmosfeer, een eenheid voor druk. Een horloge met 5 ATM is getest bij een druk die gelijkstaat aan 50 meter waterdiepte in stilstaand water. Dat betekent niet dat je er 50 meter mee kunt duiken: bij zwemmen en springen ontstaan drukpieken. Als vuistregel geldt: 3 ATM is spatwaterdicht, 5 ATM is geschikt om mee te zwemmen en te douchen, 10 ATM ook voor snorkelen en watersport. Wil je echt duiken, kies dan een horloge dat daar expliciet voor geschikt is. Vermijd heet water en sauna's, die kunnen de afdichting aantasten.

B

Body Battery en herstelscore

Een score die aangeeft hoeveel energie of herstel je lichaam op dit moment heeft.

Body Battery is de naam die Garmin gebruikt voor een energiescore van 0 tot 100. Het horloge combineert je hartslagvariabiliteit, stress, slaap en activiteit om in te schatten hoeveel energie je nog hebt. Goed slapen laadt de batterij op, stress en inspanning laten hem leeglopen. Andere merken hebben vergelijkbare scores, zoals de herstelscore van Polar en WHOOP of de paraatheidsscore van Oura. Het is geen exacte meting, maar een handig hulpmiddel om te beslissen of je vandaag een zware training doet of beter rustig aan doet.

E

ECG

Een elektrisch hartfilmpje dat je met je smartwatch maakt om je hartritme te controleren.

Een ECG (elektrocardiogram) meet de elektrische activiteit van je hart. Op een smartwatch maak je een eenvoudige versie door een vinger op de kroon of een sensor te leggen terwijl je het horloge draagt. Na ongeveer 30 seconden zie je of je hartritme regelmatig is of dat er tekenen zijn van boezemfibrilleren. Je vindt ECG op de duurdere modellen van onder meer Apple, Samsung, Google, Withings en Huawei. Een smartwatch-ECG vervangt geen onderzoek bij de huisarts of cardioloog, maar kan een nuttig signaal zijn om eens langs te gaan.

eSIM en LTE

Een ingebouwde digitale simkaart waarmee je smartwatch een eigen mobiele verbinding krijgt.

Een eSIM is een simkaart die in het horloge is ingebouwd en die je digitaal activeert via je provider. In combinatie met LTE (4G) of 5G kan je smartwatch dan zelfstandig bellen, berichten versturen en internet gebruiken, zonder dat je telefoon in de buurt is. Meestal deelt het horloge je eigen telefoonnummer. Je hebt een horloge in de Cellular-, LTE- of 4G-uitvoering nodig en een provider die eSIM voor smartwatches ondersteunt, vaak tegen een maandelijkse meerprijs. Check altijd vooraf of jouw provider en jouw horloge samenwerken.

H

HarmonyOS

Het eigen besturingssysteem van Huawei, ook op de smartwatches van het merk.

HarmonyOS is het besturingssysteem dat Huawei ontwikkelde voor telefoons, tablets en wearables. Op Huawei-smartwatches is het licht en zuinig, wat een belangrijke reden is waarom de Watch GT- en Watch Fit-modellen een tot drie weken meegaan. Je koppelt het horloge via de Huawei Health-app aan zowel een Android-telefoon als een iPhone. Het nadeel is dat je alleen apps uit de Huawei-winkel installeert; Google-diensten zoals Google Maps of Google Wallet ontbreken, en contactloos betalen is in Nederland meestal niet mogelijk.

Hartslagzone

Een bereik van je hartslag dat hoort bij een bepaalde trainingsintensiteit.

Hartslagzones verdelen je hartslag in meestal vijf bereiken, van heel rustig (zone 1) tot maximale inspanning (zone 5). Elke zone traint iets anders: in zone 2 bouw je basisuithoudingsvermogen op, in zone 4 en 5 werk je aan snelheid en je omslagpunt. Je smartwatch berekent de zones op basis van je maximale hartslag of hartslagreserve en laat tijdens het sporten zien in welke zone je zit. Veel recreatieve sporters trainen te vaak te hard. Trainen op zones helpt je juist rustig te blijven waar dat moet en door te zetten waar dat telt.

HRV (hartslagvariabiliteit)

De variatie in tijd tussen opeenvolgende hartslagen, een maat voor herstel en stress.

Je hart klopt nooit precies als een metronoom. De tijd tussen twee slagen varieert steeds een paar milliseconden: dat is je hartslagvariabiliteit. Een hogere HRV wijst meestal op een ontspannen, goed hersteld lichaam. Een lage HRV kan duiden op stress, vermoeidheid, ziekte of te weinig herstel na zware trainingen. Smartwatches en slimme ringen meten HRV vooral 's nachts, omdat je dan in rust bent. Vergelijk je waarde vooral met je eigen gemiddelde, want HRV verschilt sterk per persoon. Veel herstelscores zijn grotendeels op HRV gebaseerd.

I

IP68

Een norm voor bescherming tegen stof en water, niet bedoeld als zwemgarantie.

De IP-code geeft aan hoe goed een apparaat beschermd is tegen stof (eerste cijfer) en water (tweede cijfer). IP68 betekent volledig stofdicht en bestand tegen langdurige onderdompeling onder door de fabrikant bepaalde omstandigheden. Bij horloges staat IP68 vaak naast een ATM-waarde. Alleen IP68 betekent in de praktijk: geen probleem met regen, zweet of handen wassen, maar niet bedoeld om mee te zwemmen, omdat de test in stilstaand water gebeurt zonder bewegingen en drukpieken. Wil je zwemmen, kijk dan naar minimaal 5 ATM.

M

MIP (transflectief scherm)

Een zuinig schermtype dat zonlicht weerkaatst en daardoor juist buiten goed leesbaar is.

MIP staat voor memory-in-pixel. Een transflectief MIP-scherm gebruikt omgevingslicht om het beeld zichtbaar te maken, in plaats van zelf veel licht te geven. Hoe feller de zon, hoe beter je het scherm kunt lezen. Bovendien verbruikt het bijna geen stroom, waardoor horloges met MIP vaak weken meegaan. Binnenshuis oogt een MIP-scherm wel fletser en minder scherp dan AMOLED, en kleuren zijn beperkt. Je vindt het vooral nog op sport- en outdoorhorloges van Garmin en Polar waar accuduur en afleesbaarheid buiten belangrijker zijn dan uiterlijk.

Multiband-GPS

GPS die signalen op meerdere frequenties tegelijk gebruikt voor een nauwkeurigere positie.

Gewone GPS ontvangt satellietsignalen op één frequentie. Multiband- of dual-frequency-GPS gebruikt er twee tegelijk. Daardoor kan het horloge beter corrigeren voor signalen die weerkaatsen tegen hoge gebouwen, rotsen of bomen. Het resultaat is een nauwkeuriger route en een stabieler tempo, vooral in de stad, in bossen en in bergachtig gebied. Multiband kost wel meer stroom. Op veel sporthorloges kun je daarom kiezen: multiband voor lastige omgevingen, gewone GPS voor een open polderroute. Voor recreatieve sporters is het een prettige extra, geen must.

N

NFC (contactloos betalen)

De draadloze techniek waarmee je met je horloge contactloos kunt betalen.

NFC staat voor near field communication: een draadloze verbinding over een paar centimeter. Smartwatches gebruiken het om contactloos te betalen, net als je bankpas of telefoon. Je houdt je pols bij de betaalautomaat en de betaling gaat via Apple Pay, Google Wallet, Samsung Wallet of Garmin Pay. Belangrijk: je bank moet de betaaldienst ondersteunen. Apple Pay werkt bij vrijwel alle Nederlandse banken, bij andere diensten verschilt dat per bank. Niet elk horloge met NFC kan in Nederland betalen; bij veel Huawei- en sommige Polar-modellen kan het niet.

P

Polsomtrek en kastmaat

De omtrek van je pols en de doorsnede van het horloge, samen bepalend voor de juiste maat.

De kastmaat is de doorsnede of hoogte van de horlogekast in millimeters, bijvoorbeeld 41 of 45 mm. Je polsomtrek meet je met een meetlint of strookje papier net boven je polsbotje. Als vuistregel past een kast van ongeveer 40 tot 42 mm bij een pols tot 15 centimeter, en een kast van 44 tot 47 mm bij een pols vanaf 17 centimeter. Grote outdoorhorloges zitten pas echt comfortabel vanaf ongeveer 19 centimeter. Een goed passend horloge meet ook nauwkeuriger, omdat de sensor goed contact houdt met je huid.

S

Saffierglas

Een extreem krasbestendig glas dat je vooral op duurdere en outdoorhorloges vindt.

Saffierglas is synthetisch kristal dat na diamant tot de hardste materialen behoort. Het is daardoor veel krasbestendiger dan gewoon mineraalglas of gehard glas zoals Gorilla Glass. Je vindt het op duurdere en outdoorhorloges, zoals topmodellen van Garmin Fenix, Polar Grit X, Withings ScanWatch en sommige Huawei-modellen. Krassen door sleutels, muren of rotsen krijg je er bijna niet op. Het is wel iets brosser, dus bij een harde klap op een scherpe hoek kan het barsten. Toch is het voor een horloge dat je dagelijks draagt de meerprijs vaak waard.

Slaapscore

Een samenvattend cijfer voor de kwaliteit van je nachtrust.

Een slaapscore vat je nacht samen in één getal, meestal van 0 tot 100. Je horloge of ring kijkt daarvoor naar hoe lang je sliep, hoeveel tijd je in diepe slaap en REM-slaap doorbracht, hoe vaak je wakker werd en hoe rustig je hartslag was. Sommige merken nemen ook je HRV, ademhaling en temperatuur mee. Slaapfasen meten via de pols is een schatting en niet zo nauwkeurig als een slaaponderzoek in een ziekenhuis. Het echte nut zit in de trend: zie je je score dalen na late avonden of alcohol, dan weet je waar je winst kunt halen.

SpO2 (zuurstofsaturatie)

Het percentage zuurstof dat je rode bloedcellen vervoeren, gemeten via je pols.

SpO2 geeft aan hoeveel procent van je hemoglobine zuurstof vervoert. Bij gezonde mensen ligt dat meestal tussen de 95 en 100 procent. Een smartwatch meet het met rood en infrarood licht via de huid. Vooral metingen tijdens de slaap zijn interessant: herhaalde dalingen kunnen wijzen op ademhalingsonderbrekingen. Ook op grote hoogte is het een nuttige waarde. Houd er rekening mee dat polsmetingen minder nauwkeurig zijn dan een medische saturatiemeter op je vinger. Zie het als een trend, niet als diagnose, en zet nachtelijke metingen uit als je accu wilt sparen.

T

Training Readiness

Een score die aangeeft hoe klaar je lichaam is voor een zware training.

Training Readiness is een functie van Garmin die elke ochtend een score geeft voor hoe klaar je bent om te trainen. Het horloge combineert je slaap, HRV, hersteltijd, trainingsbelasting van de afgelopen dagen en stress. Een hoge score betekent dat je een stevige training aankan, een lage score dat je beter rustig aan doet. Andere merken hebben vergelijkbare functies, zoals de herstelscore van Polar. Het is een hulpmiddel om overtraining en blessures te voorkomen. Luister uiteindelijk ook altijd naar je eigen lichaam.

V

Valdetectie

Een functie die een harde val herkent en automatisch hulp kan inschakelen.

Valdetectie gebruikt de bewegingssensoren in je horloge om een harde val te herkennen. Na een val vraagt het horloge of alles goed is. Reageer je niet, dan belt het automatisch een noodnummer of stuurt het een bericht met je locatie naar je noodcontacten. Je vindt het op onder meer de Apple Watch, Samsung Galaxy Watch, Google Pixel Watch en sommige Garmin-modellen en zelfs op de Samsung Galaxy Fit 3. Voor ouderen of mensen die alleen sporten is het een waardevolle functie. Om zonder telefoon in de buurt te kunnen bellen, heb je wel een 4G-model nodig.

VO2max

Een schatting van je maximale zuurstofopname, de bekendste maat voor je conditie.

VO2max geeft aan hoeveel zuurstof je lichaam maximaal kan opnemen en gebruiken tijdens inspanning, uitgedrukt in milliliter per kilo lichaamsgewicht per minuut. Hoe hoger, hoe beter je uithoudingsvermogen. In een lab meet je dat met een masker op een loopband, je smartwatch schat het op basis van je hartslag en tempo tijdens hardloop- of wandeltrainingen. Die schatting is niet exact, maar wel nuttig om je voortgang te volgen. Garmin, Polar, Apple en anderen gebruiken VO2max ook om je wedstrijdtijden te voorspellen en je fitnessleeftijd te berekenen.

W

watchOS

Het besturingssysteem van de Apple Watch.

watchOS is het besturingssysteem dat op elke Apple Watch draait. Apple brengt elk jaar een nieuwe versie uit met nieuwe wijzerplaten, gezondheidsfuncties en verbeteringen voor sport. watchOS is nauw verweven met iOS: je ziet je iPhone-meldingen, beantwoordt berichten, betaalt met Apple Pay en installeert apps uit de App Store. Daardoor werkt de Apple Watch alleen met een iPhone. Oudere Apple Watches krijgen na een aantal jaren geen nieuwe watchOS-versies meer, dus let daar op als je een ouder model koopt.

Wear OS

Het smartwatch-besturingssysteem van Google, gebruikt door onder meer Samsung en Google Pixel.

Wear OS is het besturingssysteem van Google voor smartwatches. Het draait op onder meer de Google Pixel Watch, de Samsung Galaxy Watch (met Samsungs eigen One UI Watch-schil) en de Xiaomi Watch 2. Je krijgt toegang tot de Google Play Store, Google Maps, Google Wallet en de spraakassistent Gemini. Wear OS-horloges werken alleen met Android-telefoons; met een iPhone kun je ze niet koppelen. Omdat Wear OS veel kan, is het ook relatief stroomhongerig: de meeste Wear OS-horloges gaan ongeveer een tot twee dagen mee op één lading.